در این یادداشت کوتاه، تلاش میشود تا برخی ویژگیهای مهم حاکم بر بازار کار ایران، به طور اجمالی مرور شود. ویژگیهای مورد اشاره، ویژگیهایی هستند که تا حد زیادی خاص بازار کار ایران بوده و در سایر کشورها بروز کمتری دارند:
در این یادداشت کوتاه، تلاش میشود تا برخی ویژگیهای مهم حاکم بر بازار کار ایران، به طور اجمالی مرور شود. ویژگیهای مورد اشاره، ویژگیهایی هستند که تا حد زیادی خاص بازار کار ایران بوده و در سایر کشورها بروز کمتری دارند:
1. در ایران سهم نیروی کار از کل تولید در سطح بسیار پایینی قرار دارد:
به
عبارت دیگر نظام تولیدی در ایران به دلیل برخی سیاستگذاریهای دولتی به
سمت استفاده بیش از اندازه از سرمایه فیزیکی و استفاده کمتر از نیروی کار
سوق داده شده است. به عنوان مثال سهم نیروی کار از کل درآمد ناخالص داخلی
رقمی در حدود 25 درصد است، در حالی که همین رقم در آمریکا برابر 55 درصد
است. به نظر میرسد این نسبت پایین سهم نیروی کار از درآمد ناخالص ملی،
عامل درجه اول در نرخ بالای بیکاری در ایران است. برای مثال اگر سیاستهای
دولت در یک بازه 5 ساله بتواند سهم نیروی کار از تولید را به رقم قابل
دسترسی 30 درصد برساند، یعنی سهم نیروی کار از درآمد ناخالص ملی 20 درصد
افزایش یافته و به این ترتیب با فرض ثابت ماندن تولید و نیز ثبات دستمزدها،
به اندازه کل تعداد افراد جویای کار که هماکنون بیکار هستند، شغل جدید
ایجاد میشود.
البته این مثال فرضی به این معنی نیست که در حالت
شرحدادهشده فوق، مشکل بیکاری حل خواهد شد. چرا که با افزایش شغلهای
موجود، طبیعتا میزان مشارکت افراد در بازار کار هم افزایش خواهد یافت. با
این وجود مثال بالا نشان میدهد که تکنولوژی موجود در اقتصاد کشور که به
شدت به سمت تولیدات «سرمایهبر» (Capital-Intensive) گرایش دارد، عامل درجه
اول در پایین بودن تعداد موقعیتهای شغلی در ایران محسوب میشود.
2. نرخ بیکاری در میان جوانان بسیار بالا است:
نرخ
بیکاری، برابر است با نسبت افراد بیکار بخش بر مجموع افراد جویای کار یا
به عبارت دیگر «جمعیت فعال». بر اساس این تعریف، هماکنون نرخ بیکاری در
میان افراد بالای 15 سال در مناطق شهری ایران، حدودا 17 درصد بوده، در حالی
که نرخ بیکاری برای جوانان 15 الی 24 ساله در حدود 8/35 درصد است و به
عبارت دیگر از هر 3 جوانی که جویای کار هستند یک نفر نمیتواند شغل پیدا
کند! [1]
در مقایسه با سایر کشورها باید به این نکته توجه کرد که
اغلب کشورها، اعم از آمریکا، در بدترین شرایط تاریخی نرخ بالای بیکاری قرار
دارند، ولی با این حال نرخ بیکاری در آمریکا در حدود 9 درصد بوده و نرخ
بیکاری جوانان 15 الی 24 ساله آمریکایی در حدود 20 درصد است [2].
3. تحصیل در طول زمان در ایران ارزش خود را از دست میدهد:
در
حالی که در سال 1380 تنها 10 درصد بیکاران ایرانی را افراد با تحصیلات
عالی تشکیل میدادند، در سال 1386 حدود 23 درصد از بیکاران در ایران دارای
تحصیلات عالی هستند [3]. البته توضیح این پدیده چندان پیچیده نیست، چرا که
در گذشته بخش قابل توجهی از استخدام فارغالتحصیلان دانشگاهی توسط
سازمانهای دولتی صورت میگرفته است که در سالهای اخیر روند استخدام
سازمانهای دولتی کاهش یافته و در عین حال تعداد افراد دارای تحصیلات عالی
نیز افزایش یافته است. البته این مساله هم نیاز به توضیح دارد که چرا بخش
خصوصی چندان تمایلی به استخدام افراد با تحصیلات عالی ندارد، اما در این
مقاله کوتاه، قصد پرداختن به آن را نداریم.
4. نرخ مشارکت در بازار کار ایران بسیار پایین است:
«نرخ
مشارکت» در بازار کار، درصد جویندگان کار و به عبارت دیگر «جمعیت فعال»،
بخش بر کل جمعیت موجود در سن کار را نشان میدهد. برای مثال متوسط نرخ
مشارکت در ایران در بهار 1389 برابر 43 درصد برای کل اقتصاد (شامل زنان و
مردان) بوده، در حالی که نرخ مشارکت مردان در بازار کار، برابر 68 درصد است
[4]. همین ارقام برای اقتصاد آمریکا، در حدود 65 درصد برای کل اقتصاد و
70 درصد برای مردان است [5].
به این ترتیب نرخ مشارکت مردان ایرانی
در بازار کار، تقریبا با نرخ مشارکت مردان آمریکایی در بازار کار برابر
است و اختلاف فاحش بین «نرخ مشارکت» ایران و آمریکا، فقط ناشی از نرخ
مشارکت ناچیز زنان در بازار کار ایران است. حال فرض کنید زنان ایرانی با
نرخی معادل زنان آمریکایی (حدود 60 درصد) جویای کار بودند. در این صورت
نرخ بیکاری در ایران رقمی معادل 41 درصد بود. به عبارت دیگر اگر فرصتهای
برابر برای زنان در یافتن شغل وجود میداشت و آنها نیز با نرخی مشابه
مردان در بازار کار مشارکت میکردند، با تعداد شغلهای فعلی موجود در
ایران، نرخ بیکاری بالای 40 درصد قرار میگرفت!
5. تعداد افراد دو شغله در ایران بسیار بالا است:
در
ایران حدود 18 درصد کارکنان دارای شغل دوم هستند، در حالی که این رقم در
آمریکا چیزی در حدود 5 درصد شاغلین را شامل میشود. این مساله نشان میدهد
شغلها در ایران دارای درآمد و کیفیت چندانی نیستند و شاغلین مجبورند به
دنبال شغل دوم باشند.
البته ویژگیهای آماری دیگری را نیز میتوان
در مورد بازار کار ایران ارائه نمود (به عنوان مثال در مورد بازنشستگی،
دوره بیکاری، اقتصاد زیرزمینی…)، ولی در مجموع به نظر میرسد که موارد فوق،
مهمترین مولفههای ویژه بازار کار در ایران محسوب میشوند.
از آنجا که یکی از لازمههای موفقیت در رشته زمینشناسی، آمادگی جسمانی خوب و علاقه به زندگی و کار در محیطهای خشن طبیعی و شرایط آب و هوایی و جغرافیایی دشوار است، کسانی در این رشته خواهند درخشید که با «مادر طبیعت» دوست باشند و دشواریها را با علاقه و نه از روی اجبار مالی و وظیفه به جان بخرند. همکاری با گروههای اکتشاف در زمینههایی از جمله معدن، آبیابی و زهکشی، بهرهبرداری صحیح از آبهای زیرزمینی، کارگاههای مهندسی ژئوتکنیک و تشخیص کانونهای خطر مثل مناطق لرزهخیز و آتشفشانی هم در میان کارهای پرطرفدار برای این متخصصان است. با توجه به تخصص، دانش و توانایی فارغالتحصیلان زمینشناسی، وزارتخانههایی از جمله صنایع و معادن، نفت، نیرو، جهاد کشاورزی، علوم و آموزش پرورش، همواره به استخدام آنها میپردازند. همچنین شرکتهایی از جمله ذوب آهن، سیمان و گچ، سازمان زمینشناسی، شرکتهای مرتبط با فعالیتهای سدسازی، مخزنسازی، شیلات، حفر تونل و اکتشافات آب، مواد معدنی و نفت و گاز، برای پیش بردن اهدافشان، به نیروهای زمینشناس احتیاج دارند. در کنار این شرکتها، آزمایشگاههای سنگشناسی و زمینشناسی نیز که برای تجزیه و تحلیل سنگهای یک منطقه برای مقاصدی از جمله ساختمانی با شرکتهای متخصص همکاری میکنند، بدون داشتن کادر مجرب و آشنا به زمینشناسی، راه به جایی نخواهند برد. به طور کلی اما به خاطر تنوع گرایشهای تخصصی و مقاطع آموزشی بالای رشته زمینشناسی یک فارغالتحصیل زمینشناسی میتواند یکی از حوزههای زیر را برای فعالیت حرفهای در نظر بگیرد:
- در مقطع کارشناسی: دبیری دبیرستان و پیشدانشگاهی، کارشناسی در سازمان زمینشناسی، فعالیت در آزمایشگاههای تخصصی سنگشناسی و دانشگاهی و همکاری با شرکتهای خصوصی سازه و پروژههای مرتبط.
- در مقطع کارشناسیارشد: فعالیت در ردههای بالای سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی، شرکت ملی نفت، موسسه ژئوفیزیک، وزارت مسکن، نفت و معدن، موسسه زمینشناسی و زلزله، فعالیت در وزارت کشاورزی و راه و ترابری.
- در مقطع دکترا: فعالیت در تمام حوزههای ذکر شده به اضافه عضویت در هیئت علمی و تدریس در دانشگاههای کشور.
آنچه نباید فراموش شود، نقش اساسی یک زمینشناس در تمام پروژههای ریز و درشت ساختمانی، اکتشافی و پیشگیری از آسیبهای شدید بلایای طبیعی است. زمینشناسان، مشاوران امین شرکتهاییاند که برای تجزیه و تحلیل شرایط کار در یک منطقه ناشناخته به نظرات تخصصی آنها احتیاج دارند.
علاوه بر تمام موارد ذکر شده، فارغالتحصیلان زمینشناسی، با کمی مطالعه و تحقیق میتوانند به کارشناسهای خبره در امر جواهرشناسی تبدیل شوند؛ تخصصی که این روزها، خصوصا برای خانمها بازار گرمی دارد و علاوه بر جایگاه اجتماعی مناسب، درآمدش هم بسیار خوب است. در حال حاضر، کلاسهای آموزشی بسیاری در این حوزه در بعضی دانشگاهها و موسسات خصوصی برگزار میشود.
در میان تمام گرایشهای کارشناسیارشد زمینشناسی، تخصصی زمینشناسی اقتصادی و نفت بسیار پرطرفدارند. برای آنهایی که میخواهند با خیال راحت رشته تخصصیشان را انتخاب کنند و بدانند که تا مدتها بازار کار برایشان وجود دارد، رشته زمینشناسی اقتصادی، میتواند انتخاب هوشمندانهای باشد. دروس دوره کارشناسیارشد زمینشناسی اقتصادی عبارتند از: سنگها و کانیهای صنعتی، مینرالوگرافی، کانسارهای رسوبی، کانسارهای آذرین و دگرگونی، کانسارهای گرمابی، ذخایر معدنی ایران و منشا آنها، اصول اکتشافات ژئوشیمیایی، اصول اکتشافات ژئوفیزیکی، اجرای پروژههای اکتشافی، تخمین و ارزیابی، تهیه نقشه زمینشناسی معدنی، زمینشناسی تحتالعرضی، روشهای تجزیه نمونههای معدنی، کانهزائی و تکتونیک و پایاننامه. در چند سال گذشته، چند رشته جدید و تخصصی به گرایشهای کارشناسیارشد و دکترای زمینشناسی اضافه شده که از میان آنها میتوان به زمینشناسی پزشکی و اختر زمینشناسی اشاره کرد. علاوه بر این، رشتههایی از قبیل اقیانوسشناسی، زمینشناسی محیطزیست، زمینشناسی کاربردی، زمین هیدرولوژی و زمینشناسی تکتونیک صفحهای در سراسر جهان در میان رشتههایی قرار دارند که بسیاری از دولتها اساس فعالیتهای اقتصادی و عمرانیشان را بر آنها بنا میکنند.
با وجود این نکته که زمینشناسی در چند دهه اخیر چنان دچار دگرگونی و پیشرفت شده، این رشته یکی از رشتههای قدیمی در علم است. از همان زمانی که چشم انسان به آسمانها گشوده شد، توجهش به زمین زیر پایش هم جلب شد. بسیاری از دانشمندان بنام این رشته که شناخت ما را از جهانی که در آن زندگی میکنیم تغییر دادند، در زمان حیاتشان به نام زمینشناس مطرح نبودند. اما با مطالعه و دقت در جهان پیرامونشان، تاثیری انکارناپذیر بر زندگی نسلهای بعدیشان داشتند.
- لوئیس آگاسیز (1873-1807) زمینشناسی سوئیسی که اولین مفسر عصرهای یخبندان و یخچالها بود، یکی از کسانی است که مطالعاتش درباره عصرهای یخبندان و تاثیرات یخچالها بر سیماهای دیگر کرهزمین، امروز که بحث گرم شدن کرهزمین مطرح شده، بیش از پیش ارزشمند شده است.
- جیوانی آردونو (1795-1714)، اولین زمینشناسی بود که طبقهبندی صحیحی از زمان زمینشناسی ارائه داد. او، اهل ایتالیا بود و با تعیین زمانبندی زمینشناسی، امکان مطالعه دقیقتر سلسلههای جانوری را ممکن کرد.
- خوزه بوناپارت ( -1928) یکی از زمینشناسان بنام جهان و اهل آرژانتین است. او بسیاری از دایناسورهای امریکای جنوبی را کشف کرد و با قوه تخیل بسیار قویاش، تصویری واضح از حیات در میلیونها سال پیش در این منطقه ترسیم کرد.
- چارلز داروین (1882-1809)، طبیعیدان انگلیسی بود که با ارائه نظریه تکامل و توضیح حلقههای مفقوده حیات جانوری و نوشتن کتاب «منشا گونهها» علم زمینشناسی را برای همیشه دگرگون کرد.
- چارلز ریشتر (1985-1900) زمینشناسی امریکایی بود که این روزها نامش را هر بار که در گوشهای از کرهزمین زلزله بیاد، میشنویم. او مقیاس بزرگی ریشتر برای زلزله را تعریف کرد که امروز، مبنای سنجش بزرگی و قدرت زلزلهها در سراسر جهان محسوب میشود. از میان زمینشناسان بنام ایرانی میتوان به دکتر عبدالکریم قریب، پدر علم زمینشناسی ایران دکتر علی آقانباتی، با تخص زمینشناسی ایران و دکتر علی میثمی اشاره کرد.
زمین شناسی نفت از دو کلمه Petroleum Geology تشکیل شده که اصطلاح پترولیوم (روغن سنگ) ، دو کلمه لاتین پترا ، یعنی سنگ والیوم ، یا روغن را شامل میشود و Geology هم که به معنی زمین شناسی میباشد.
ادامه مطلب
زمین شناسی پزشکی ، مطالعه اثر زمین و عوارض آن برروی سلامت ......
(برای دیدن بقیه روی ادامه مطلب کلیک کنید)
ادامه مطلب

سلام .بعد از چندین روز دوباره اومدم که واستون مصاحبه بذارم.
امتحانا که تموم شد؟....خدا را شکر....واسه من که فرقی نمیکرد امتحان باشه یا نباشه به هر حال من هیچ کدوم از درسها را نخوندم.....
ولش بابا......بریم سراغ مصاحبه بعدی....
☺خودتون رو بیشتر معرفی کنید:
◘ جابر محمودی متولد ۱۳۷۱ تبریز
☺از این که زمین قبول شدی راضی هستی یا این که دوست داشتی رشته دیگه ای قبول بشی؟
(برای دیدن بقیه مصاحبه به ادامه مطلب بروید)(زبونم مو درآورد از بس گفتم عضو شوید.عضو شوید دیگه.ای بابا مگه با تو نیستم عضو شو.بهت میگم عضو شو....بزنم ملاجتو......)
ادامه مطلب
.: Weblog Themes By Pichak :.